Publisert på

Godt nyttår!

Om litt er 2018 eit avslutta kapittel – vi går vidare til det ubrukte, ventande 2019.

Det nye året vil sikkert også by på det meste  – på godt og vondt. Det er berre å å gå på med krum hals – eg gler meg!

Tusen takk til alle de som har «hengt»med Olla Forlag dette første året, til de som har kjøpt bøker, kommentert, oppmuntra og heia på sidelinja. Eg gler meg til å fortelje om nye planer på nyåret!

For øvrig  slår nyttårsønsket mitt for 2019 følge med Bergljot Hals’ bilde med tittelen «Ettersyn». (www.bergljothals.no).

Personen på stigen kan nok trenge assistanse. Tenk om vi alle blei med på ein eineståande dugnad for klodens ettersyn i 2019?

Godt nytt år!

Publisert på

Spennende bokillustratører

Bokillustrasjon er et eget, spennende fag – viktig både for boka som skal ha en forside og et omslag – og for bildeboka, der tekst og bilde sammen skaper en helhet.

Forsiden skal kunne gi leseren informasjon om sjanger, målgruppe  og innhold – og kanskje få boka «solgt» ved første øyekast, i alle fall vekke leserens interesse.

Her er tre kunstnere jeg selv har hatt gleden av å bli kjent med i løpet av ulike bokprosesser  – alle tre med omfattende kunstnerisk virksomhet i porteføljen.

Tarjei Rypdal Eide har illustrert begge de to bildebøkene som er gitt ut på Olla Forlag: Isfjellfamilien og Birgers odyssé. Utrykket er ulikt i de to bøkene – flere bilder fra bøkene ligger andre steder på olla.no

I tillegg lager han forsidene til serien om Anna og Kaspar, til nå disse to: Amulettmysteriet og Det gamle slottet. Hans hjemmeside/Facebookside er foreløpig under arbeid. Forsidene under:

 

 

 

 

Judyta Julia Bialkowska har en omfattende kunstnerisk produksjon bak seg. Se hjemmeside / Facebookside:

http://www.judyta.eu

Facebook: Kunstner Judyta Julia Bialkowska

Vi samarbeider om bokprosjektet Alva og Lysegget, under en illustrasjon til boka:

Bergljot Hals er en tredje illustratør med mange spennende prosjekter på gang. Sjekk ut hjemmeside og Facebookside:

http://www.bergljothals.no

Facebook: Bergljot Hals – Illustration & Art

Under et par illustrasjoner, laget i den spesielle teknikken dere kan lese om på hjemmesida hennes.

Publisert på

GOD JUL!

Som de sikkert ser, er dei to siste kapitla om «Den magiske julebjella» allereie lagt ut her på sida. Så kan de sjølve lese dei når det passar, om de vil.

Takk til alle som har blitt med på dette vesle førjulseventyret – eg håper de har hatt gode lesestunder og funne fram til julestemninga.

Eg ønskjer alle ei god, fredeleg og eventyrleg jul!

Helsing Olla

Bildet er frå desemberkapitlet i boka «utandørs i nordvest» – det lysande treet utanfor Plassen i Molde.

 

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 24

Denne morgonen er Jenny og Sivert tidleg vakne. Dei har mykje å gjere endå før det blir sjølve julekvelden.

«Vi må ikkje gløyme å sjå om det er eit julekort til oss i dag også» seier Jenny, før dei skal til å klatre ned frå hemsen.  Sivert smiler når han ser bildet på kortet. «Akkurat slik det skal det vere i kveld» seier han. På bildet sit ein nisse og les frå ei bok, rundt han sit det ivrige tilhøyrarar. «Ja, berre at i kveld er det vi som skal fortelje!» seier Jenny.

Etter frukost blir alle med på ein skitur. Blå himmel, kaldt vinterlys på glitrande snø, der berre eit og anna dyrespor bryt opp den kvite flata.

Så er det endeleg ettermiddag. Jenny og Sivert er sprekkeferdige av spenning. Dei sender foreldra inn i hytta, med streng beskjed om ikkje å komme ut før dei blir henta.

Aller først tar dei med seg solsikkefrø og knekkebrødsmular til den gamle furua. I treet sit fuglane og ventar på dei.

Deretter skal dei pynte juletreet dei har henta. Treet står klart utanfor vedskjulet. Dei børstar bort snøen, og plasserer treet eit stykke bortanfor bålplassen. Oppi treet heng dei opp alt det dei hadde putta oppi korga dei gøymde i vedskjulet. Gulrøter, kålrabi, eple, nøtter, kakemenn – ja, alt etandes dei kunne finne får no ein plass i treet. Til slutt heng dei opp dei fine julekorta frå det hemmelege skapet til tippoldefar Jakob. Julekorta som har ført dei ut på det mest spennande eventyret dei berre kunne tenke seg.

Til slutt må dei bortom den staden bak snøfonnene dei hadde vore i timesvis her om dagen. Dei finpussar litt på arbeidet sitt, før dei tenner faklar rundt omkring i snøen. No er dei klare!

Barna hentar dei vaksne som ventar spent inne i hytta. Då foreldra blir vist vegen bak snøfonnene inn mellom faklane, høyres det ut som dei gispar i kor. Dei blir ståande heilt stille og berre sjå. Her står det store troll, alle med seks tær på føtene, nissar – både store og små – nissar som snekrar leiker, nissar som lagar graut, ein krokete, gammal nisse med langt skjegg sit ved det som ser ut som ein peiseld, fullt av fuglar er rundt omkring i snøen, ei stor grautgryte står i ei grue, inn i ei snøfonn er det ei hole, der er ein katt, hjortar, ei skjor – alt laga av snø! Sivert og Jenny fortel. Dei går frå den eine snøfiguren til den andre, og fortel om alt dei har opplevd. Til slutt fortel dei om stormen om natta, og om trolla som bar dei heim – og om julegrauten. Foreldra smiler frå øyre til øyre over historia dei får høyre, og dei flotte figurane som høyrer til eventyret.

«Dette er den finaste julegåva eg har fått nokon gong!» seier far til Jenny. Dei andre er einige.

På veg tilbake til hytta stansar dei eit stykke frå juletreet. «Hysj» kviskrar Sivert. Alle står heilt stille. I det flakkande lyset frå faklane får dei sjå eit fint syn: ved det pynta juletreet står det dyr og et av julepynten! Hjortar tygg i seg gulerøter, fuglar nappar borti kakemennene. Ein hare er bortom for å få seg ein kålrabibit. Dei blir ståande lenge og sjå på dyra. Så listar dei seg i ein stor boge rundt treet, bort til bålplassen.  Dei vil ikkje skremme dyra. Snart kjenner dei varmen frå flammane, der dei sit rund bålet med kvar sin bolle med nissegraut.

Seint på kvelden går Sivert og Jenny til juletreet sitt. No er all maten oppeten – berre julekorta heng der som før. Dei plukkar med seg alle korta og viser dei til foreldra ved bålet. Dei er svært forundra når dei får sjå dei fine korta. Ingen av dei visste at dei hadde vore inni det hemmelege skapet i mange, mange år. «Han var nok ein luring, han Jakob, tippoldefar dykkar», seier Siverts mor  med eit smil.

Jenny og Sivert klatrar opp stigen til hemsen. «Du, Jenny, eg har tenkt lutt på dette med den magiske julebjella», seier Sivert. «Det har eg og», svarar Jenny. Det viser seg at dei har tenkt akkurat den same tanken: Dei hadde eigentlig ikkje bruk for julebjella. Eigentleg  hadde dei då stelt i stand til denne fine julekvelden utan hjelp frå  bjella. «Eg trur vi må gi julebjella tilbake til nissane», seier Jenny. «Dei treng ho visst meir enn oss!» Saman skriv dei på baksida av eit av dei fine, gamle julekorta frå skapet: «Kjære nissar, tusen takk for lånet av julebjella! Vi har hatt den finaste julekvelden vi kunne tenke oss. God jul!»

Dei slepp taustigen ut gjennom vindauget. Begge klatrar ned så stilt dei kan, og festar julekortet på bjella.

Alle de andre julekorta gøymer dei inni skapet igjen.

Snart er lyden av den rolege pusten til to glade, sovande barn, det einaste som kan høyrast frå hemsen.

Ute susar det i lufta av fuglevenger. Kjappe nissehender løftar ei magisk julebjelle opp på sleden – og snart er det berre månen, stjernene – og eitt og anna dyr, tuslande i snøen, som er vakne.

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 23

«Kva skjer?» mumlar Jenny. Sivert ser seg forundra rundt. Jenny gjespar høgt, og reiser seg opp. No når ho også er vaken, er ho like forundra som Sivert. Dei er i sengene sine – på hemsen! Det siste dei hugsar er at dei fraus så forferdeleg i snøstormen. Jenny meiner å hugse at ho blei løfta – og Sivert hugsar at han vart gynga. Men ingen av dei hadde vakna nok til å forstå kva som hende. No var det morgon, dei kunne høyre dei vaksne dekke bord og gjere klar til frukost.

«Korleis i all verda kan dette ha gått til?» spør Sivert. «Kan hende vi kan finne det ut», seier Jenny, og opnar vindauget. Ho stussar på at taustigen heng ute. Stormen har stilna, dagslyset er på veg. «Sjå der! I snøen!» seier Jenny. Der nede, framfor vindauget ser dei fullt av store fotspor – med seks tær! Dei ser på kvarandre. «Veit du, eg trur det er trolla som har berga oss», seier Sivert. «Då er eg sikker på at dei også fekk Nissejens og fuglane trygt heim!» «Men sjå bak den gamle furua, det blenkjer i noko», seier Jenny, «det er sanneleg den magiske julebjella!» «Trolla er visst snillare enn vi trudde» kjem det frå Sivert.

Men så kjem Jenny på at i dag er det dagen før julekvelden! «Berre dei ikkje har opna vegen…» seier ho. «Eg vil vere her å feire jul», seier Sivert. «Vi får prøve å overtale dei.»

Før dei går ned frå hemsen finn dei fram julekorta. På det øvste kortet er det bilde av ein hest som dreg ein slede. Ein mann og ei dame sit opp sleden. «Så rart – får vi besøk?» lurer Jenny på.

Dei snakkar om heimreise då dei et frukost. Dei vaksne veit ikkje om vegen er opna; sidan det har vore uvêr om natta, er det ikkje sikkert, trur dei. Far og mor til Sivert vil gå på ski bort til vegen etterpå for å sjå.

«Men uansett om vegen er open eller ikkje – vi vil aller helst vere her i morgon», seier Jenny. Dei vaksne ser forundra på dei. «Vil de ikkje heim til julekvelden?» sør Jennys mor. «Vi har no nesten ingen ting å feire jul med, her!»

Då smiler Sivert: «Jenny og eg har ei overrasking – vi lovar det skal bli ei flott jul!» seier han. Jenny nikkar ivrig: «Ja, det er heilt sant – vi lovar!»

Dei vaksne ser tvilande på kvarandre, men så smiler dei, alle fire. «Jaja – som de vil! Sjølv om knekkebrødpakkane i skapet er nesten oppetne, skal vi vel klare oss. Dessutan er det slett ikkje sikkert vegen er open, uansett.» «Jippi!» ropar Sivert og Jenny i kor.

Etter frukosten går barna ut. Først går dei bort til den gamle furua. Den magiske julebjella står der, blank og fin, oppstilt mot trestammen. Fullt av fotspor med seks tær viser kven som har vore der med bjella.

«Det var synd med grauten», seier Sivert. «Det hadde smaka godt med ekte nissegraut julekvelden!» «Kanskje vi skal sjå oss litt rundt» seier Jenny, og går mot vedskjulet. Der inne har dei gøymt korga med viktige ting frå kjøkkenskapet. Jenny strekkjer seg så langt ho klarer for å sjå bak vedstablane. Der ser ho korga dei sjølve har gøymt, men ved sidan av korga står det ein stor bolle. Ein grautbolle! «Tenk, trolla har til og med funne grautbollen, og tatt den også med til oss!» ler Sivert. Dei kjenner seg hoppande glade, for dei veit at denne jula kjem til å bli heilt spesiell!

Plutseleg høyrer dei lyden av bjeller. Dei spring ut for å sjå. Der, opp den siste bakken mot hytta frå vegen, kjem ein hest med ein slede. Oppi sleden sit det to menneske, akkurat slik dei hadde sett på julekortet. Sivert og Jenny blir ståande og gape av forundring. Men foreldra deira kjem ut frå hytta med store smil om munnen.

«Velkommen!» seier dei til dei som no er framme ved hytta. Rundt hesten har hesten ei stor bjelle. Det er den dei har høyrt.

«Ser du, Sivert», seier Jenny, «det er den hesten som sat fast der raset hadde gått.»

«Vi tenkte vi måtte sjå om alt sto bra til her», sa mannen. Sivert og Jenny kjenner han igjen no. Det er han som driv daglegvarebutikken  nede i bygda. Kona hans, som er saman med han, arbeider også i butikken. Kona løftar fram ei kasse frå sleden. «Vi tenkte at sidan vegen endå er stengt for bilkøyring, kunne det hende de trengte litt forsyningar», seier kona. «Vi veit jo at det er så som så med telefondekninga her oppe.»

«Og så lurer vi på om det er nokon av dykk som kjenner til dette tauet?» spør mannen, og held fram eit svart tau. Tauet er lett å kjenne igjen, for det har ein spesiell knute i enden. Sivert og Jenny ser med ein gong at det er det same tauet dei brukte for å hjelpe hesten laus frå steinura. No må Sivert og Jenny fortelje om korleis det hadde gått til då dei fann hesten. Foreldra deira stirer storøygd på dei, for dette visste dei ikkje.

«Ja, eg tenkte nok at det hadde skjedd noko slikt», seier mannen. «Eg var ute og leita etter hesten, utan å finne han, og plutseleg sto han berre der, frisk og fin, med dette tauet rundt halsen.» Mannen og kona takkar barna for hjelpa. Varene dei  har med seg vil dei ikkje ha betaling for. Etter ein kopp kaffi og nokre bålsteikte kakemenn, drar dei ned i bygda igjen. Ved hytta høyrer dei lyden frå bjella ei god stund før det blir stilt.

«Så det er slikt de driv på med når de er der ute på fjellet!» seier Siverts far med eit smil.

Den kvelden lagar dei seg god mat, og sit lenge ved bålet og snakkar. Det er nesten fullmåne, himmelen er full av stjerner, det glitrar i snøen i lyset frå bålet. Både Sivert og Jenny er kriblande glade, julekvelden er i morgon!

 

 

Publisert på

Julekalender: 22. og 23. desember

Julekalenderen med boktips er snart i mål. Dagen i dag og morgondagen blir til eitt avrundande innlegg for denne kalenderen. Det er langt igjen til alle boktitlar som har sett spor er nemnd – endå er det mange titlar som ventar på lage nye spor. Det er ei dagleg glede å kunne dukke inn i eit slikt skattkammer som bøkene gir oss – det er godt å vite at endå ukjende  skattar ligg der i bokstabelen framfor meg.

Det siste boktipset blir ei bok av det slaget ein ikkje vanlegvis tenker på som ei litterær oppleving: ei kokebok!

Eg er glad i å lage mat, gjerne eksperimentere med nye smakar, nye råvarekombinasjonar – bli inspirert frå heile verdas rike mattradisjonar. Det står ein del kokebøker i hylla, med inspirerande bilde og flotte fragar.

Men dagens bok står i ei særstilling: det er ei kokebok som gjer meg rørt:

«Flavours of Aleppo, Celebrating Syrian Cuisine» Dalal Kadé-Badra & Elie Badra.

Denne boka skildrar med stor kjærleik syriske mattradisjonar, slik dei to forfattarne, mor og son, har fått dei overlevert frå generasjonar tilbake.

I innleiinga skriv Dalal Kadé-Badra om korleis ho frå mora og bestemora sine kjøkken lærte seg å lage familiens festmåltid heime i Aleppo – ord som får meg til å kjenne luktene  – og varme, glade stemningar, godt støtta av bilda: fargerike rettar  av alle slag – og situasjonsbilde frå byen Aleppo.

Kokeboka kom i hus samstundes med at krigen herja på det verste i Syria. Menneske på flukt, bombingar, sønderknuste heimar. Kulturminne frå tusenvis av år tilbake i grus, menneskelege katastrofer, sorg og død.

Kontrasten var enorm, der eg sto i mitt trygge, varme kjøkken. Gjennom timesvis med matlaging etter denne bokas oppskrifter fekk eg bli med på ei «reise»: forfattarane sin kjærleiken til familen sin, folket, byen, kulturen, tradisjonane.

Slik kan boka, til og med ei kokebok, vere med på å hjelpe oss til å sjå kvarandre.

Forfattarane har skrive eit forord i boka, her er nokre ord frå det Dalal Kadé-Badra skriv:

«…We. the women of Aleppo, for generations, have passed down from mother to daughter a culinary tradition that has never stopped evolving, enriching and refining. As such, it goes without saying that from house to house, there is always a little something, a variation destilling a particular flavour, that differentiates us from each other yet never opposes us.»

 

 

 

 

 

 

 

 

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 22

Det er som vanleg godt å komme inn i nissehuset. Denne gongen kjennes det ekstra godt: dei fem modige venene hadde sett kor glade trolla blei for grauten, og det gjorde at dei også kjende seg glade. Den forferdelege ulinga til trolla var det heilt slutt på.

Nissejens reinskar stemma, ei høgtidelge stemning legg seg i nissehuset. Alle nissane stoppar opp med gjeremåla sine.

«Vi nissar har snakka om ein ting», seier Nissejens. «Gjennom lange, lange tider har vi nissane styra på og stelt i stand til jul. Aldri har vi trengt hjelp til noko som helst. Men denne jula har det hendt ting som vi aldri har vore ute for før. Rett nok har vi hatt  gode menneskevener i tidlegare tider også – no høyrer dei ei humring borte frå peiskroken, der gamlenissen sit – men vi hadde vel aldri trudd at to barn som dykk kunne gjere så mykje nytte!» Alle nissane ler og klappar i hendene. Jenny og Sivert blir litt brydd over dei fine orda. Nissejens held fram: «Derfor har vi bestemt at no er det dykkar tur til å ha julebjella. Hos oss er vi klare til jul – ja, til og med trolla har fått graut, takka vere dykk. Men vi har forstått at heime hos dykk manglar det visst både det eine og det andre for at de skal få ei fin jul. Det er med stor glede vi overlet julebjella til dykk!» Nissane jublar og ropar hurra – og klappar igjen. Det er berre smilande nissefjes å sjå. Jenny og Sivert er mållause! Skal dei verkeleg få ha julebjella? Dei takkar så fint dei kan, og ser på den store julebjella, skinande blank – og magisk. Den er for stor og tung til at dei klarer å få ho med seg åleine, men nissane hjelper dei med å få ho opp på fuglesleden. «Då er det berre å få dykk trygt heim, så de også får feire jul!» seier Nissejens. Sivert og Jenny tar farvel med nissevenene sine. Då dei går ut sender nissemor med dei ein stor bolle med nissegraut. «Sjå her», seier ho – ein veit aldri kva ein kan få bruk for!»

Dei to barna sit godt innpakka i skinnfellar og teppe oppi sleden, på veg heim. «Kanskje vi skal sjå på julekorta igjen?» seier Sivert. Å sjå på korta er nesten som ein adventskalender, kvar gong dei ser på eit kort ventar det dei noko spennande, som ei slags hemmeleg melding. «Kva skal hende no, tru?» undrar Jenny. Julekortet viser eit snødekt fjell i vinternatta. På fjelltoppen fyk snøen, natta ser mørk og kald ut.

I det same kjenner dei ein kald vindgufs. Sleden  kastar på seg, slingrar hit og dit, men det er ikkje på den morosame måten. Plutseleg er dei midt i ein fykande storm! Vinden aukar på rundt dei, fuglane som dreg sleden flaksar i lufta. Nissejens greier ikkje å halde styringa! Eit kraftig vindkast slår sleden så kraftig sidelengs at barna blir slengt ut i lause lufta.  Dei ser ingen ting gjennom snøføyk og mørke. Langt borte høyrer dei Nissejens rope, men så høyrer dei ikkje meir enn lyden av stormen som aukar på rundt dei. Sivert og Jenny landar i snøen rett ved sidan av kvarandre. Snøen er djup og mjuk, heldigvis – sjølv om dei har ramla ned frå stor høgde, slår dei seg ikkje. Men Nissejens, fuglane og sleden er ikkje å sjå nokon stad. Barna ropar så høgt dei kan: «Nissejens! Kvar er du?!» Men stormen sluker ropa deira.

No blir dei for alvor redde. Dei veit ikkje kvar dei er, det er full snøstorm rundt dei – og Nissejens, fuglar og slede er borte. Ikkje ein gong den store julebjella er å sjå. «Håper dei har klart seg», seier Jenny. «Kom, vi må prøve å gå, så vi ikkje blir så kalde!» ropar Sivert gjennom vindkasta. Dei held tett saman, dei skjøner at dei ikkje må miste kvarandre av syne, elles kan dei bli borte for kvarandre. Men det er uråd å gå – vind og snø piskar mot dei, vindkasta blir kraftigare. Dei er så slitne at dei knapt klarer å røre ein fot. Ved ein snøskavl prøver dei å finne ly, dei set seg tett saman for å halde varmen. Men dei frys så dei hakkar tenner. Snart er dei dekt av snøen som fyk rundt dei.

Derfor ser ikkje Jenny og Sivert dei store skuggane som er på veg rett mot dei i stormen.

Publisert på

Julekalender: 21. desember

Eg set pris på ei god krimbok. Etterkvart som eg har lese ein del i denne sjangeren, er det ein del kriterier som må vere til stades for at eg skal like boka. Eg skyr etterkvart krimhistoriene der bestialske, blodige detaljar er sjølve poenget, likeins sterotopiar av alle slag. Det eg derimot set stor pris på er ei kløktig intrige, eit plot som freistar til å finne ei løysing, ei løysing ein trur ein har funne, for så å bli «lurt» mot slutten. Løyser eg gåta før boka er ferdig, blir eg skuffa. Dessutan likar eg godt ei samansett oppbygging på plottet, gjerne at ei hending frå før i tida flettast inn i historia.

Det fins etter kvart mange krimbøker som dermed høver innafor mine preferanser. Eit eksempel er bøkene til den svenske forfattaren og journalisten Johan Theorin. Han debuterte i 2007 med krimromanen «Skumringstimen», den første av fire bøker med handling frå Øland. Ikkje alle bøkene er like vellykka, men denne første synest eg er eit blinkskot.

Saksa frå Kurt Hanssens bokanmeldelse  Dagbladet 28. Februar 2008:

«Her snakker vi om en kriminalroman som tilfredsstiller på alle punkter, som oppfyller hvert eneste krav og ønske man måtte ha til ei bok i sjangeren. Den lever til og med opp til den forslitte «klarte ikke å legge den fra meg»-klisjeen.

Denne boka byr på et perfekt kriminalmysterium, hvor ingenting er hva det gir seg ut for å være og hvor overraskelsene står i kø. Johan Theorin klarer å ta vare på en uhyggelig og sorgtung stemning gjennom hele boka, og et par steder er det til og med en anelse overnaturlige hendelser. Dessuten tar Theorin godt vare på hovedpersonene sine, både Julia og Gerlof og Nils Kant framstår som virkelige mennesker, ikke endimensjonale klisjeer.

Theorins naturbeskrivelser fra Öland, med det øde sletteområdet som kalles alvoret, de forblåste strendene, de fraflyttede plassene, er også gjort med kyndig hånd og stor innlevelse.

Dette er på alle måter en velgjort og velskrevet roman, ikke minst til å være fra en debutant. Theorin har lovet tre bøker til fra Öland, så det er bare å glede seg til fortsettelsen.»

 

Frå forlagets omtale:

«En liten gutt forsvinner sporløst på Öland. Mer enn tjue år senere får familien en slitt barnesko i posten. Og først nå får guttens mor Julia Davidsson høre om Nils Kant, som en gang satte skrekk i folk på øya. Han forsvant lenge før Julias sønn. Likevel hevder flere at de har sett Nils Kant . at han iblant vandrer omkring på det ölandske alvaret i skumringstimen. Hva skjedde egentlig den tåkefylte høstdagen for tjue år siden? På mesterlig vis ruller Johan Theorin opp en historie der fortiden kaster skygger over nåtiden.Johan Theorin (f. 1963) er journalist. Han har tilbrakt alle sine sommerferier på Öland. Skumringstimen, som var hans debut som forfatter, er den første i en serie på fire kriminalromaner fra Öland. Boken ble like etter utgivelsen solgt til en rekke land, blant annet England og USA.For Skumringstimen mottok Johan Theorin prisen for beste svenske krimdebut i 2007.»

 

 

 

 

 

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 21

Nisseflokken nikkar. Dei ser nesten litt skamfulle ut, sidan dei ikkje har tenkt ut kva som må til sjølve. Nissejens seier: «De er kloke, de to menneskebarn. Dette rådet skulle vi visst sjølve, vi som alltid passar på at ingen rundt oss skal svelte.»

«Men det er då julekorta som gir oss råd», seier Jenny. Då høyrer dei humring borte frå peiskroken, der Gamlenissen sit, han som var kompis med Jakob, Jenny og Siverts tippoldefar.  Men han seier ikkje noko.

Bildet på kortet viser ein nisse som byr katten på graut.

«Trolla er nok veldig svoltne», seier Nisseguri. «det er kanskje skje så rart at dei uler slik! Vi må finne fram den største gryta vår!»

Dermed er alle nissane i gang med grautkokinga. Nokre hentar gryn og mjølk, mens andre fyrer godt opp i grua. Dei byter på å røre i grauten, for det er tungt arbeid i ei så stor grautgryte.

«Men korleis skal vi få gitt grauten til trolla?» spør Nissejens. «Det veit eg sannelig ikkje om eg torer, trolla er både sinte og farlege!» No blir det stille i nissehusehuset. Alle nissane ser ned i golvet. Nokre av dei drar huene sine nedover andletet. Jenny og Sivert forstår at dei er verkeleg redde for trolla. Barna ser på kvarandre –  dei er einige. «Eg har aldri sett at nokon bli sinte for å få hjelp, og ei god gåve», seier Sivert. «Jenny og eg kan ta med grauten til dei!» Nissane tittar forsiktig opp frå golvet og fram frå huene sine. Så kjem det frå Nissetruls: «Eg er med!» «Eg og!» seier Nisseguri. Nissejens ristar på hovudet. «Nei, dette går ikkje utan mi hjelp, eg blir med å styrer fuglesleden!» Borti peiskroken humrar Gamlenissen igjen.

No planlegg dei korleis dei skal få til denne oppgåva, som både kan vere farefull og vanskeleg. Nissane monterer ein heisemekanisme ved døra, slik at dei klarer å få den store gryta opp og ut. Alle nissane hjelper til med å stable ho opp på sleden, og dytte sleden i gang, så fuglane klarer å dra. Der er ikkje råd å lette frå bakken med den tunge lasta, men fuglane dreg sleden fint bortetter snøen, berre dei har fått opp farta. Dei fem venene går bak og dyttar mellom snøfonner og småbakkar, så ikkje sleden skal køyre seg fast.

 

I trollhola er det ein sørgeleg tilstand. Alle trollungane sit og sturer. Dei finn ikkje på rampestreker ein gong, for dei er svoltne. Trollmor veit ikkje si arme råd, for dei har plukka så mykje bark dei berre kan finne. Det er ikkje stort meir å lage enn sur suppe av vatn og tørka, gamle restar av sopp og gras. Det har snødd så mykje at det er vanskeleg å finne noko dei kan bruke til mat. Dessutan er dei både sinte og triste for at dei blei lurt av nissane og dei to menneskeungane. Dei blei snytt både for julegraut og julebjelle.

«Det blir nok aldri noko jul hos oss trolla», sukkar Trolltufsen. Dermed er ulinga i gang igjen. Alle trolla sørgjer i kor.

«Kva er dette?» Det er Trollhufsa som spør. Ho har akkurat drege pusten inn gjennom nasen for å samle nok luft til eit kraftig trollul. Alle dei andre trolla også sniffar og luktar ut i lufta. « Eg trur sanneleg det luktar graut, eg», kjem det frå Trollgufse. «Det er nok berre lureri og terging», seier Trollmor trist. «Grauten er nok ikkje for oss troll, denne gongen heller.» Men trollungane er svoltne. Dei ber så fint dei kan om at dei må gå og sjå. Kanskje det verkeleg er graut å få denne gongen? Etterkvart skjøner Trollmor at dei må berre prøve. No er det ingen ting å passe på i hola, så dei labbar ut i snøen og natta, heile trollflokken. Lukta blir kraftigare etter kvart som dei går. Dei kjenner svolten gnage i magane.

 

Nede på sletta ved foten av trollfjellet står sleden med grautgryta. Litt lenger bak står Jenny, Sivert og nissane. Det er ikkje fritt for at nissane skjelv litt, men dei vil ikkje vere dårlegare enn dei to menneskebarna ved sidan av seg. Dei må vere modige. Trolla nærmar seg forsiktig. No roper Nissejens: «Grauten er til dykk, vi veit at de er svoltne! Vi vil ikkje at nokon skal mangle mat i jula – vær så god!» Trolla stansar. Kan det vere sant? Dei mumlar seg i mellom. Så ropar Trolltufsen: «Ikkje noko lureri?» Nissane forsikrar trolla om at alt er som det skal, grauten er til dei. «Berre ver så snill å løfte gryta ned frå sleden», seier Nissejens. No er trolla framme ved gryta. Saman løftar dei ho ned frå sleden, og straks høyrest berre godlydar og grautslurping frå trolla. Nissane, Sivert og Jenny listar seg bort til fuglesleden og klatrar oppi. «God jul!» roper dei i kor til trolla, som er altfor opptatt med å ete til å kunne svare.

«De må bli med ein tur inn i nissehuset før vi køyrer dykk heim igjen» seier Nissejens. «Vi har ei lita overrasking til dykk!» Nissane ser på kvarandre og smiler lurt.

 

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 20

Sivert og Jenny sprett opp samstundes – begge lys vakne! Rundt dei er det mørkt, dei skjøner at det er midt på natta, og at dei er på hemsen. Dei ser seg undrande rundt, og lurer på kva som vekte dei. På vindauget ser dei det: ein snøball er i ferd med å gli nedetter den blanke glasflata. Dei forstår straks kva som er på gang.

«Fort! Taustigen!» kviskrar Jenny. Sivert er ikkje sein, på ein blunk er taustigen ute av vindauget, og begge er på tur ned mot bakken i ei fart.

Nede i snøen står Nissejens, rett bortanfor han står sleden og alle sledefuglane. Dei kan lett sjå på Nissejens at det er noko som ikkje er som det skal.

«Kva har hendt?» spør Sivert,

«Kan de ikkje høyre det?» svarar Nissejens. «Fort, opp i sleden! Vi treng hjelpa dykkar!» Sivert og Jenny ser undrande på kvarandre, og først no er det som dei blir klar over lyden: skarp, skjerande uling! Den lyden dei har høyrt før, og som dei i går høyrde endå tydelegare! No er det som om lyden riv i lufta rundt dei. Dei skundar seg opp i sleden, og pakkar seg inn i skinnfellane så dei ikkje skal fryse. Det er berre Nissejens som er i sleden, han styrer fuglane rett opp og rett fram – og rett ned – ingen tid til morosame krumspring i lufta. I denne farta er det ikkje råd å snakke, dei får ingen svar av Nissejens.

«Vi må visst få hjelp frå julekorta for å få svar», seier Jenny. Sivert dreg fram eit kort frå lomma – heldigvis hugsa han å  ta med bunken med kort frå det hemmelege skapet då dei for.

«No skjøner eg», kjem det frå Jenny, då ho ser på kortet. «Det er trolla dette handlar om igjen. Det er trolla som lagar denne forferdelege lyden!» «Men sjå», seier Sivert – «det ser ikkje ut som dette trollet har det så bra! Han ser både duknakka og trist ut, der han går.»

No er barna spente på kva det er nissane vil ha hjelp til. Etterkvart er dei framme ved døra til nissane. Nissejens opnar, og dei smett inn. Straks er den grufulle lyden som klipt bort. Her inne i nissehuset kan dei ikkje lenger høyre den intense ulinga frå trolla.

Der er alle nissane samla midt i rommet. Det er julepynt over alt, varmt og koseleg, med fyr i peisen, lukta av graut og julekaker  – og i arbeidskroken står det stabla store mengder med ferdig innpakka julegåver. Barna trur at dette må vere alle leikene nissane har laga, og som dei sjølve også har vore med på å reparere. På silkeputa, midt i rommet, står julebjella – skinande blank og magisk! Sivert og Jenny kan ikkje forstå kva som kan vere gale, alt ser perfekt ut!

«Vi er så takksame for alt de har hjelpt oss med», seier Nissejens, «vi hadde aldri fått stelt i stand til jul, hadde ikkje de hjelpt oss med å hente julebjella tilbake!»

«De har kanskje allereie skjønt kva som er problemet no?» held Nisseguri fram. «Trolla er svært lite nøgde med situasjonen, dei har ula ustanseleg sidan julebjella blei henta frå hola deira.»

«Dei kan tydelegvis ikkje forstå at julebjella er vår!» seier Nissetruls med sint stemme. «Vi må berre få slutt på denne ulinga – vi kan då ikkje feire jul i slikt spetakkel. Kva skal vi gjere?»

Sivert og Jenny ser på kvarandre. Dei trur nok dei veit svaret. Men for å overtyde nissane vil dei ha litt magisk hjelp. Som dei har opplevd mange gonger allereie, reknar dei med at den hjelpa kan hentast frå julekorta. Sivert skundar seg å hente fram eit kort frå jakkelomma si. Saman studerer barna og nissane bildet. Det er stille ei lang stund. Etterkvart ser det ut til at alle forstår kva kortet fortel dei, alle nissane nikkar.

«Då er det berre å sette i gang!» smiler Jenny.

Publisert på

Julekalender: 20. desember

Torbjørn Færøvik (f. 1948) er cand. philol. med kinesisk historie som hovedfelt. Han har nær tretti års praksis som journalist, blant annet fra NRK, hvor han var utenriksmedarbeider fra 1991 til 1999.

Færøvik har utgitt flere kritikerroste reiseskildringer og ungdomsbøker. I 2009 utga han kritikerroste «Midtens rike – En vandring i Kinas historie».

I denne boka har Færøvik klart å omhandle 5000 år med i historie – på 624 sider! Og det på ein slik forteljande og spennande måte at dette også var ei bok eg måtte ha med meg i fleire format: med dagleg båttur til jobb gjekk reisa umerkeleg med Færøviks frodige, interessante djupdykk på øyret. Ein må berre bukke audmjukt for å få slik kunnskap og kompetanse formidla på ein så levande og interessant måte! I bokstabelen framfor meg – den som ventar på å bli lesen – ligg Færøviks «Orientekspressen». Eg gler meg.

 

Under har eg saksa frå Stian Bromarks omtale av boka i Dagbladet, 28.april 2010:

«Når Kina våkner, vil verden skjelve, sa Napoleon for 200 år siden.

I dag mistenker ingen dragen for å syvsove. Om 30 år vil Kina være en større økonomisk makt enn USA. Det framstår som en nyhet, men det er slik det alltid har vært. Nesten. Napoleon var like kortsynt som han var stuttvokst. Det var først på hans tid at Kina faktisk tok seg en middagslur — etter å ha vært usedvanlig arbeidsflittig i minst 4000 år, mens Europa i samme tidsrom snorket i vei.

For snart 60 år siden, den 1. oktober, sto landet på nytt opp, til lyden av en sprakende mikrofon som proklamerte for en skjelvende verden: «Vi, Kinas 475 millioner innbyggere, har reist oss. Vår framtid vil for alltid være lys».

Dessverre, viste det seg, sto landet opp med feil bein. Maos ord førte Kina inn i et mareritt det først de siste 15 åra for alvor har
slumret seg ut av.

Kinas storslagne fortid er nå blitt forelagt allmennmarkedet av den prisbelønte journalisten Torbjørn Færøvik.

Den innvidde vil kanskje innvende at de lange linjer har gått på bekostning av dybde, men det er hva det er — en konsentratversjon av 5000 årshistorie. Joseph Needham trengte som nevnt 16 bind (og prosjektet pågår fortsatt, av andre).

Færøvik mister ikke kronologien av syne, men historiske tråder spinnes fram og tilbake, med en omsorg for detaljer som om det var selvopplevde reiser, slik at resultatet blir et sømfritt, ulastelig og levende vevestykke.

En mer sober, stilsikker og sympatisk guide finnes knapt blant norske likemenn.»

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Publisert på

Julekalender: 19. desember

Dagens bok er kompleks – lag på lag med djuptliggande tematikk – i ei form ein på den tida boka var skriven i, knapt hadde vore borti. Den kan lesast på mange plan, som ein historisk, metafysisk, samfunnskritisk, filosofisk dannelsesroman – eller som ein krimroman med fantastiske, surrealistiske element.

Boka heiter  «Mesteren og Margarita» – forfattaren var  den ukrianskfødde russaren Mikhail Bulgakov. Han begynte på boka i 1928, og arbeidde med den heilt til han døydde 1940. Kona hans gjorde den ferdig etter hans død. Men boka blei ikkje gitt ut i Sovjetunionen før i 1973. Bulgakov var sterkt mislikt av det Sovjetiske styresettet. Han livnærte seg som oversettar og skreiv ”ufarlege” teaterstykke staten kunne godta.

Undervegs i skrivinga blei romanen meir og meir kompleks, noko lesaren også vil merke. Dette er eit mesterverk og en klassikar – og for min del nødvendig å ta for seg meir enn ein gong.

 

Omtale fra Den Norske Bokdatabasen:

«Romanen utspiller seg i to plan, et grotesk-fantastisk som skildrer livet i slutten av 1920-årenes Moskva, og et historisk-mytisk som skildrer Kristus før Pilatus og påskeukens videre begivenheter. I parallellføringen av de to plan gis en dyptloddende analyse av forræderiets, maktens og det ondes problem. Romanen er egentlig et etterlatt manuskript som først ble offentliggjort i fullstendig form i Tyskland i 1969.»

 

Omtale fra forlaget:

Mesteren og Margarita er Michail Bulgakovs hjertebarn som han skrev på 12 år og så vidt rakk å fullføre før han døde i 1940. I disse årene var han utestengt fra Sovjetunionens offentlige liv og opplevde nærmest bare motgang. Likevel fant han styrke til å skape en av det 20. århundrets store romaner. M & M sprenger alle grenser, tematisk og genremessig. Den er både krimroman, historisk roman, dannelsesroman, satire og epos. Mest dekkende er kanskje betegnelsen: en fantastisk fortelling, eller snarere – fortellinger, for boken inneholder minst to ulike historier. Den ene utspiller seg i Stalins Moskva, mens det som skjer i Jerusalem der en prokurator ved navn Pontus Pilatus får sjelefreden forstyrret når en underlig fange føres frem for ham. Interessant nok finner det fantastiske sted i Moskva, mens det som skjer ved påsketider i Jerusalem 2000 år tidligere skildres med streng realisme. Over dette historiske svelg knyttes de to historiene sammen på finurlig vis: Et fintfølende russisk åndsmenneske som bare kalles Mesteren har skrevet en bok om Pontus Pilatus, og den har kostet ham forstanden, så nådeløs var kritikken. Men just som en representant for den nye sovjetiske litteratur i åpningssekvensen av boken belærende demonstrerer at Jesus aldri har levd, skjer det noe. Dostojevskijs observasjon slår til: når menneskene slutter å tro på Gud får de besøk av Djevelen.»

 

 

 

 

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 19

Sivert og Jenny blir lenge borte. Foreldra deira styrer inne i hytta. Det er eit og anna som må reparerast. Det var planen å bruke desse ekstra feriedagane no i førjulstida til både å reparere småting som var øydelagt, og å hogge nokre tre som dei skulle stable som ved i vedskjulet. Dei har nok å gjere, så dei merkar ikkje først at barna er så lenge borte. Men så mørknar det ute.

«Skal tru kva dei har på gang no?» undrar Jennys mor. «Vi får vel gå og sjå etter dei – dei klarer seg nok fint der ute, eg er ikkje redd for det – men dei oppfører seg litt rart, syns ikkje de også det?» Dei tre andre nikkar. Dei finn fram lommelykter, kler på seg og er akkurat klare for leiteekspedisjon, då Sivert og Jenny kjem trampande inn døra. Dei har raude kinn og glade auge.

«Vi skal berre hente lommelyktene, vi kjem snart inn att!» seier Sivert, og før foreldra rekk å svare, er dei to barna ute att. Dei vaksne kan sjå lysa frå lommelyktene som forsvinn bak snøhaugane. Dei ser på kvarandre. «Det er nok best å gjere som vi snakka om», seier far til Sivert, «om berre vegen opnar igjen, så reiser vi heim og feirer jul. Vi har ingen ting å lage til jul med her!» Dei andre nikkar og er einige.

Ei god stund seinare kjem Sivert og Jenny inn igjen. Dei ser veldig lure ut, men vil ikkje seie noko om kva dei har styra med der ute. Dei vaksne er i dårleg humør. No fortel dei om planane om å reise heim, om vegen blir opna. Men til si store overrasking blir Sivert og Jenny lei seg!

«Vær så snill – kan vi ikkje vere her?» ber Sivert. «Men det blir då ingen jul når vi ikkje har julegåver, julemat og julepynt», seier far til Jenny. Jenny og Sivert seier ikkje meir, men dei håper inderleg at vegen ikkje blir opna før julaften. Dei vil vere her på hytta. Dei er dessutan snart ferdige med planane sine. Det blir ikkje meir snakk om dette. I staden blir det bålfyring og nye spennande historier om tippoldefar Jakob, dyr, nissar og troll.

«Kva er den lyden?» kjem det plutseleg frå Siverts mor. Alle lyttar. Dei kan høyre ein ulande lyd, langt borte. «Ein slik lyd har eg aldri høyrt før.» seier Jennys far. Men Sivert og Jenny ser på kvarandre. Lyden minner faktisk om noko dei har høyrt før…

Seint på kvelden er Sivert og Jenny oppe på hemsen.

«Vi må ikkje gløyme å sjå på julekorta i kveld, heller», seier Jenny. Dei hentar korta ut frå det skjulte skapet i veggen. Bildet på det øvste kortet viser eit vakkert pynta juletre. Ei jente og ei dame i fine kjolar står ved sidan av treet og smiler.

«Dette kortet er frå 1912 – det står på baksida», seier Sivert. «Tenk, 106 år gammalt!»

«Eg veit kva det tyder», smiler Jenny lurt. «Eg og», svarer Sivert. No må dei halde seg vakne til det er heilt stilt nede, til dei er sikre på at forledra søv. Dei vaksne er tydelegvis trøytte etter all trehogsten, for snart høyrer dei to barna snorkelydar inne frå begge soveromma. Dermed klatrar dei stille og forsiktig ned stigen frå hemsen, og listar seg bort i skapet i kjøkkenkroken. Der plukkar dei med seg det dei meiner å ha bruk for, og legg alt ned i ei korg. Så listar dei seg ut i vedskjulet og gøymer korga bak ein av dei høgaste vedstablane. Barna er trøytte. Etter å ha vore i vedskjulet sovnar dei straks. Der inne i hytta kan dei ikkje høyre like godt ulinga i det fjerne, og som stadig stig i styrke.

 

Publisert på

Julekalender: 18. desember

Det hender eg må ty til fleire ”kanalar” når eg les enkelte bøker. Dagens bok er ei slik. Då eg las denne boka måtte eg straks skaffe meg lydboka, slik at eg slapp å gjere opphald i denne utrulege reisa av ei bok, sjølv om eg måtte køyre bil nokre timar. Eg hugsar eg ved eit tilfelle måtte køyre ut til sida og stanse bilen, siden eg lo så tårene trilla, og sikten på vegen blei dårleg.

Peter Höeg er forfattaren og boka heiter «Elefantpasserens barn».

«Denne boka er imponerende inntil det svimlenede» skreiv Dagbladets bokanmeldar, Cathrine Krøger. Anmeldaren enda vel likevel opp med at boka kanskje var «too much» på mange vis, også med tanke på at slik frodig forteljarstil ikkje var hennar favorittlesnad.

Men for min del er denne burleske forteljargleda til forfatteren uimotståeleg. Det er berre å gi seg over, gløyme krav til realisme og logikk, og berre la seg rive med av leikande ordspel, pussige påfunn, uforklarlege hendingar, urealistiske ablegøyer, elleville karakterskildringar og karikuturar.

Eg er nok i utgangspunktet svak for denne burleske sjangeren med surrealistiske innslag, så dette var berre ei ”må ha” -bok for meg!

 

Her er omtalen frå forlaget:

«Det finnes ikke problemer, bare utfordringer, hevder prestedatteren Tilte Finø. I så fall er det litt av noen utfordringer hun og brødrene Peter og Hans står overfor, da foreldrene plutselig forsvinner. De har tidligere vært i myndighetenes søkelys på grunn av noen høyst mistenkelige mirakler. De fleste barn ville ha følt en lettelse over å være kvitt sine småkriminelle foreldre – men ikke disse tre. Peter og Tilte plasseres på behandlingshjem. Men de klarer å rømme til storebror Hans i København. I et halsbrekkende kappløp med tiden, gjennom adelige, kriminelle og religiøse miljøer, prøver barna å finne ut av hva som har skjedd med foreldrene. Snart dukker det opp små spor som peker i retning av en eventyrlig forbrytelse.»

 

 

 

 

 

 

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 18

Neste morgon vaknar Sivert først av alle. Han ristar i Jenny.

«No må du vakne!» Vi har mykje å gjere i dag!» Jenny strekkjer seg, gjespar – og er klar. Dei listar seg ned stigen frå hemsen. Alt er stilt og mørkt i den vesle hytta. Foreldra søv endå godt, for det er grytidleg på morgonen.

I skapet i kjøkkenkroken hentar dei dagens porsjon med solsikkefrø som dei strør inntil stammen på den gamle furua. Inst i skapet finn dei det dei treng: kveitemjøl, sukker og hjortesalt. Hjortesaltet og sukkeret er heilt størkna, det har nok stått i skapet lenge. Jenny fyrer i omnen, parafinlyktene blir tent. På gassblusset kokar dei opp snøvatn dei hentar ute i bøtta.

«Kanskje vi skal lage kaffi også, no når vi er så godt i gang?» foreslår Sivert. Den gode kaffilukta breier seg snart i den vesle hytta. Sivert og Jenny høyrer romstering inne på soveromma, og der kjem fire trøytte ansikt tittande forundra fram.

«Har de laga kaffi?» kjem det frå eit av dei trøytte ansikta «Så koseleg!» Snart sit dei alle rundt frukostbordet. Jenny og Sivert viser kva dei har gjort: ein stor klump med julemanndeig står klar til å bakast ut!

«Så har vi litt julegodsaker til jul likevel!» seier Jenny. «Det er då kjempefint,» seier mor til Jenny, «men korleis i all verda skal vi kjevle ut dette? Vi har då inga kjevle her? heller ingen kakeformer?» Då ler Sivert og Jenny. «Vi bruker ei tomflaske til kjevle – og ein kniv til å skjere ut kakefigurane! Då kan vi lage akkurat kva vi vil!» seier Jenny. «Vi tenner bål i ettermiddag og steiker kakene på ei steikeplate  på bålet», held Sivert fram. Foreldra synes dette er ein god idé.

 

Denne dagen blir det ein lang skitur på heile gjengen. «Det kjennes mykje mildare ut i lufta» seier Siverts far. «Berre det ikkje går fleire ras!» «Det er endå ei stund til vi skal reise heim, eg tenkjer dei klarer å opne vegen igjen til då» seier Jennys mor.

 

Det er litt seinare på dagen, etter skituren, at Jenny og Sivert ser fugleflokken komme mot seg. Dei er akkurat ute i vedskjulet for å hente ved.

«Kva kan det vere no, tru?» undrar Sivert. «Det ser ut som dei vil oss noko!» «Kom igjen, vi går etter dei!» seier Jenny. Dei skundar seg inn med veden. Dei finn ut at det er best å bruke skia, og spenner dei på seg. Dermed kjem dei seg fort fram, etter fugleflokken, som heilt tydeleg viser veg.

Jenny og Sivert har plukka med seg ting dei kan få bruk for frå vedskjulet: ein spade, tau og nokre gulerøter i fall dei blir svoltne på vegen. Dei hugsar kor svoltne dei hadde blitt då dei henta juletreet. Fuglane viser veg til ei bratt ur. Den er rett ved vegen, som endå er stengt av snøraset. Fuglane flaksar og kvitrar – og der ser barna kva som har hendt. Det står ein hest der nedi ura, det ser ut som han står fast! Hesten vrinskar då han oppdagar barna. «Stakkars, han er nok redd!» seier Sivert. «Vi må sjå kva som er gale.» Dei nærmar seg forsiktig, steg for steg. Det er enklare å ta seg fram utan skia i denne steinura. Jenny kjem på at dei har med seg gulerøter i sekken. Dei held dei fram mot hesten, mens dei snakkar roleg til han. Snart er dei så nær at dei kan klappe han forsiktig. Hesten står fast med eine foten i klem mellom to steinar. No finn dei to søskenbarna fram tauet og spaden. Jenny festar tauet rundt halsen til hesten, så han ikkje skal springe før dei har fått han heilt laus. Dei håper han ikkje er skada. Sivert grev med spaden klarer å få laus den eine steinen. Snart er hesten fri! Han vrinskar og baksar i snøen, men han ser ut til å vere heilt uskadd. «Eg er sikker på at bonden leitar etter han», seier Jenny. «Men han har sikkert vore på feil side av raset.» «Akkurat no hadde det vore fint om vi hadde dekning på mobiltelefonen.» seier Sivert. Så kunne vi ha varsla nokon i bygda om hesten. Men dei veit frå før at her oppe på fjellet er det nesten aldri råd å ringje. Hesten løftar føtene i den djupe snøen, barna leier den forsiktig i tauet. Men så ser det ut til at hesten vil klare seg sjølv. Dei slepp tauet, hesten går forsiktig ned mellom steinane. Det ser ut til at han veit kva veg han skal ta, for han får snart god fart på seg. Barna blir ståande å sjå etter han, og håper han finn vegen heim til eigaren. Snart er hesten ute av syne. Det er fuglane også. Men denne gongen finn Sivert og Jenny lett vegen heim att.

 

Dei luktar bålet på lang avstand. Foreldra har gjort klart til julemannbaking! På bordet inne i hytta blir deigen kjevla ut med ei tomflaske dei fann i skapet. Dei flottaste figurar blir skore ut frå deigen: hestar, grisar, fuglar, nissar og troll. Det blir mykje latter og moro. Figurane endrar seg når dei esar ut på steikeplata over bålet. Men dei smakar fantastisk! Barna gløymer heilt å fortelje om hesten.

 

Dei to barna sit ved kjøkkenbordet og et nysteikte julemenn og drikk saft. Saman ser dei på julekorta dei har henta oppe på hemsen. Dei vaksne er ute og høgg ved som dei stablar i vedskjulet. «Sjå på dette!» seier Sivert,  «dette må vere veldig gammalt!» Dei studerer bildet. Det er utan fargar, i svart og kvitt. Motivet på bildet er av ei jente som står ved sidan av ein snømann. «Kva kan vere meininga med dette, tru?» lurer Sivert på. «Men det er da lett! Kom!» ropar Jenny. Dei tar på seg vottar og huer og stryk på dør. «Kva skal dei no, tru?» seier Siverts mor, og ser etter dei, der dei blir borte i snøhaugane.

 

Publisert på

Julekalender: 17. desember

Ofte er det slik at det er dei bestselgande bøkene av kjende forfattarar som spring oss i auga når vi leitar etter lesestoff. Ikkje så rart, markedsføringa er ofte stor på desse bøkene. Men det kan det løne seg å gjere ein liten innsats i leitinga. Det er etterkvart svært mange små, uavhengige forlag der ute i bokvrimmelen. Mange indieforfattarar gir ut bøkene sine sjølve, uavhengig av dei store forlaga.

 

Boktipset i dag er «Sommerengel» av Anniken Bjørnes, Flyfly forlag.

Dette er ei rørande, vakker bok! Ho rettar seg mot barn frå alderen om lag 9 år og oppover. Tematikken er sorg. Sorga slik eit barn opplever det. Gabriellas mor er død av kreft, og vi møter Gabriella og faren, som begge er djupt inne i sorga.

Boka er gripande, skildringane er vakre og poetiske. På den andre sida av sorga ligg håpet. Dette er ei god og viktig bok, både for barn og vaksne.

 

Frå baksideteksten:

«Det er siste skoledag før sommerferien. Alle de andre gleder seg til å få fri, men Gabriella gruer seg. Inni henne er det et virvar av tanker og følelser. Mamma er borte, og sorgen ligger som en stor, tung stein i magen. Hjemme venter pappa, som har forsvunnet inn i sin egen verden. Hvordan skal denne sommeren bli – den første sommeren uten mamma?

Da lander en hvit sommerfugl i vinduskarmen. Den vifter mot henne med de små antennene sine. Er det noe den vil fortelle?»

 

 

 

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 17

«Kva er det som har hendt?» spør Jenny. No fortel foreldra deira at det har gått eit snøras om natta. Dei hadde vakna av buldringa midt på natta – og no på morgonen hadde dei vore ute for å undersøke kor raset hadde gått. Det viste seg at raset hadde gått over den einaste vegen frå bygda og opp på fjellet.

«Vi er innestengt!» seier mor til Sivert. Barna ser spørjande på dei vaksne. «Det betyr at vi ikkje kjem oss ned i bygda for å handle», seier Siverts far. «Men har vi ikkje alt vi treng?» undrar Sivert. No vekslar dei vaksne blikk. «Eh, nei», seier Jennys mor «vi har faktisk ikkje julemat, julegodteri, julemarsipan, julebrus og alt anna vi vanlegvis har i jula, Vi hadde då tenkt å handle inn til jul i bygda – og det rekk vi ikkje no, når vegen er stengt av raset, og det straks er jul!»

«Utruleg at de ikkje vakna av bulderet frå raset i natt» seier Jennys far, «de må ha vore veldig trøytte!» Barna ser fort på kvarandre. Dei vaksne skulle berre ha visst!

«Å, vi klarer oss nok!» seier Jenny. Ho og Sivert har andre planer i dag enn å bry seg med julemat og snop.

Foreldra ser storøygd på dei. Dei undrar seg på kvifor barna ikkje bryr seg – det hadde ikkje plaga dei at julepynten og gåvene var igjengløymt, heller! Kva i all verda var dette?

 

Jenny og Sivert spring ut så snart dei har fått i seg frukosten. Og der, rett under vindauget til hemsen står den: kjelken! Dei må le, desse julekorta som dukkar opp er verkeleg magiske! Korleis dette har gått til er ikkje lett å skjøne, men Jenny og Sivert finn fram trugene i boden, for dei skal gjere som bildet på julekortet viser: hente juletre!

Snøen er djup og tung å gå i, men det gjer ikkje noko når dei har truger på føtene. Då kjem dei seg fram der dei vil. Før dei går er dei bortom den gamle, krokete furua. Dei ser ikkje fuglar i treet akkurat no, men dei veit at dei vil komme tilbake. Sivert og Jenny har lommene fulle av solsikkefrø som dei dryssar under treet.

Det er ikkje lett å finne juletre, skal det vise seg. Dei to søskenbarna går langt innover i fjellet. Det er ikkje mykje tre som veks så høgt oppå fjellet, så dei skjøner at dei må komme seg lenger ned. Dei leitar og ser overalt, men det ser ut som den siste snøen som kom då raset gjekk har gøymt bort alt.

Dei er nær ved å gi opp då dei igjen får hjelp. Ein fugleflokk kjem kvitrande og flaksande rundt dei. Kor dei kom frå, anar ikkje barna, men dei flyg og flaksar framfor dei, så dei forstår dei vil vise dei noko. Eit godt stykke lenger framme i snøen ser dei ein liten grantust stikke opp frå snøen! Heldigvis har dei med seg spader, slik at dei kan grave fram det vesle treet.

«Sjå, kor fint!» seier Jenny. «Akkurat passe stort, også» seier Sivert og smiler. Men ingen av dei to har prøvd å sage tre før! Det blir litt av eit slit, dei må byte på med saginga, for det er tungt.

Endeleg er treet felt, og dei kan leggje det på kjelken. Dei to har arbeidd så hardt og vore så opptatt med saginga at dei ikkje har merka at det igjen snør tett rundt dei. Det er ikkje mykje dagslys igjen, og dei kjenner at dei er svoltne. Denne gongen har dei visst ikkje førebudd seg godt nok: ingen nistemat – og heller ikkje lommelykter! Dei hadde ikkje tenkt at det skulle ta så lang tid. I snøen rundt dei er spora deira borte. Dei veit rett og slett ikkje vegen tilbake til hytta!

«Kva gjer vi no?» undrar Sivert, «Her er det ingen nissar som kan hjelpe oss – og dei magiske julekorta er ikkje med! Dei ligg i lomma på den andre jakka mi.» Dei set seg ned på kjelken for å tenke. «Har du meir solsikkefrø i lomma?» spør Jenny. Det har Sivert. No strør dei frøa utover snøen der dei sit. Dermed tar det ikkje lang tid før hjelpa kjem: fuglevenene nappar i seg frøa, og er straks på vengane. Dei flaksar framfor Sivert og Jenny, som går etter dei.

Det blir heilt mørkt mens dei baksar seg framover i snøen. Men fuglane er heile tida rett ved, så det er ikkje vanskeleg å sjå dei. «Sjå der!» seier Jenny og peikar. Der ser dei lys frå to lommelykter! Dei høyrer også høge rop: «Sivert! Jenny!» Det er dei kjende stemmene til Siverts foreldre som er ute og leiar etter dei. Dermed tar det ikkje lang tid før dei er tilbake i den varme hytta.

Kveldsmaten smakar himmelsk, syns barna, skrubbsvoltne som dei er.

 

Denne kvelden blir det ikkje noko bål ute. Det snør tett. Sivert og Jenny er slitne etter den lange turen, og kryp opp på hemsen. Før dei legg seg til å sove finn dei fram dei gamle julekorta. Det øvste kortet i bunken viser ei jente som bakar julekaker.

«Kva er meininga med dette?» undrar Jenny. «Eg trur eg veit det», smiler Sivert. «Eit nytt oppdrag ventar oss i morgon!»

 

Dei søv tungt, begge to. Derfor kan de ikkje høyre lyden –  ein svak, ulande lyd i det fjerne…

 

 

Publisert på

Ei lita helsing til lesarane

Kvar dag før jul legg eg ut eit kapittel av den vesle julehistoria «Den magiske julebjella» – og eit boktips, henta frå bokhyllesamlinga mi. For meg er dette eit hyggeleg førjulsrituale. Det er gjerne tidleg om morgonen eg skriv litt, med kaffekopp, lukta av julerøykjelse – og dei to hundane mine, Frikk og Kaspar roleg sovande ved sida av meg. Ei god stund, med julestemning og ro.

Det er også hyggeleg å sjå på statistikken at talet på lesarar på sida mi er stadig aukande. Eg håper de som les også kosar dykk med det de les.

Eg hadde sjølvsagt ein plan då eg la ut det første kapittelet i «Den magiske julebjella» – ei grunnhistorie, som med små justeringar kunne tilpassast ein slags julekalender. Men det viser seg, som nesten alltid hender når ein skriv: historia lever sitt eige liv – og sanneleg om eg veit heilt kva som skjer  i alle kapitla framover! Ta det for det det er: eit lite, uhøgtideleg eventyr om jul og nissar – og om å hjelpe kvarandre. Desse små kapitla er ikkje underlagt vanleg regime med språkvask og korrekturlesing – slett ikkje tiltenkt noko bokform – så ber over med «smårusk»!

Det hadde vore svært hyggelig om lesarar hadde noko å kommentere: blir historia lest for barna i familien, kanskje?

Ønskjer alle ei god siste førjulsveke – eg lovar at historia om Sivert og Jenny i alle høve skal ende godt!

Helsing Olla

 

Publisert på

Julekalender: 16.desember

I dag skal det handle om ein «godbit» av ein klassikar, sjølvaste «Dracula»av Bram Stoker.

Eg har det slik at eg ikkje er så lett å få med på trua om overnaturlege vesen, men eg har særdeles lett for å bli entusiastisk av gode skildringar av slike vesen. Myte- og legendestoff er ei spennande materie – noko vi menneske har skildra, dikta og fortalt om i heile menneskeslektas historie.

Det fins utallege bøker og filmar om vampyrar, meir eller mindre fengande, alt etter kva ein ønskjer av underhaldning. Dei fleste er det etter mitt syn lett å hoppe bukk over. Men Bram Stokers Dracula er meisterleg. Boka kom ut i 1847 og er skriven i dagbok- og brevform, ein stil som var vanleg i mange bøker i Viktoriatida. Vi møter den mystiske vampyrgreven Dracula på jakt etter blod i London.

Om bakgrunnen, henta frå Wikipedia:

«Myten om vampyren Dracula skal være basert på den historiske fyrst Dracula av Valakia (1431–1476), også kalt Vlad Ţepeş eller «Vlad spidderen», en nasjonalhelt i Romania fordi han utfordret Det osmanske rike og lenge klarte å holde Valakia uavhengig. Men han var også kjent som en grusom hersker. Navnet «Dracula» betyr «sønn av Dracul», som var tilnavnet til faren Vlad II Dracul. Dette skal ha oppstått fordi faren var ridder av den ungarske Drageordenen, hvis ordenstegn var en drage, og fordi en drage var preget på hans mynter. Undersøkelser av Stokers kilder har vist at Dracula har lite til felles med den «virkelige Dracula» annet enn tilnavnet.Stoker plasserte ham i Transilvania og ikke i hans eget land og reduserte ham også fra fyrste til greve.»

Eg vil tru at mange kjenner handlinga i denne boka, om ikkje kan ein finne meir om innhaldet i ho t.d. på Wikipedia.

Men eg vil nemne ei særskild utgåve av boka: Dracula, Bram Stoker, edited by Paul Riquelme. Case Studies in Contemporary Criticism.

Denne utgåva er for dei som ønskjer å vite meir om tematikken, analysene og bakgrunnen, i eit kritikkperspektiv, for Bram Stokers bok spesielt, og Draculamyten generelt. Mellom anna er boka stappfull av noter og litteraturforslag for å dukke endå djupare ned i stoffet. Eg nemner her t.d.: «Vikram and the Vampire» by Captain Sir Richard F. Burton. The  Classic Hindu Tales of Adventure, Magic, and Romance, Edited by his Wife Isabel Burton.

Men å lese sjølve boka, som den underhaldninga det faktisk er – held lenge! Det er den einaste vampyrforteljinga eg faktisk har opplevd å få frysningar av, noko som er Bram Stokers forteneste.

 

 

 

 

 

 

 

 

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 16

Jenny og Sivert står som stivfrosne og stirer opp mot den mørke himmelen.

«Trolla kan då ikkje komme frå lufta?» spør Jenny. Det kan dei sjølvsagt ikkje. Trolla høyrer dei rett bortanfor seg, dei kjem dundrande og hoiande mot dei, berre nokre meter unna! Akkurat i den augneblinken dei to barna ser rett inn i dei sinte trollfjesa, glir fuglesleden ned for landing, rett framfor dei!

«Fort! Hopp inn!» roper Nissejens. Jenny og Sivert kastar seg inn i sleden, Nissejens og Nissetruls tar tak i armane deira så det går endå raskare å komme seg opp i sleden. Straks flyg fuglane opp i lufta – dei rasande trolla står i snøen og glor slukøra etter dei, der dei forsvinn inn i vinternatta.

Dei to søskenbarna er glade og letta over at alt har gått bra. Dei reknar med at Nisseguri er tilbake i nissehuset med julebjella allereie. Fuglesleden landar, og dei fire i sleden kan komme seg inn i det gode, varme, trygge nissehuset. Der er det fyr på peisen, alle nissane surrar omkring – glade, smilande og dansande. Julebjella er på plass på den raude puta midt i rommet.

Barna blir takka av alle. Den beste nissegraut som tenkast kan blir servert, Sivert og Jenny et alt dei orkar. Mesteparten av maten dei hadde med seg har dyra fått, så grauten gjer godt i dei svoltne magane.

«Takka vere dykk to modige menneskebarn er jula redda her i nisseverda – og også hos menneska, skal de sjå!» seier Nissejens. Sivert og Jenny kjem på julekortet dei såg akkurat før dei blei plukka opp av nissesleden. Sivert smiler lurt, og kviskrar til Jenny: «Eg trur eg veit kva det tyder. Kom!» Dermed dreg han med seg Jenny bort i den enden av rommet der dei øydelagde leikene framleis ligg i haugar. Ingen har gjort noko med dei, nissane kan visst ikkje ta seg til med noko som helst utan julebjella. No er heldigvis bjella på plass, så det kan hende det blir ei råd. Men det er ikkje lenge til jul, tida er knapp om dei skal få reparert alle leikene som skal vere julegåver. Jenny smiler: «Eg skjønar, berre å sette i gang!» Dermed går dei to barna i gang med å reparere leiker. Gyngehesten får salen på ryggen igjen – og ny man. Dokkene får bein og armar på plass, leikeelefanten får hjul under beina igjen. Etterkvart som Jenny og Sivert reparerer, kjem fleire og fleire av nissane og tar i eit tak. Etter ei stund er alle leikene i orden igjen. Glade, nøgde og slitne kryp Jenny og Sivert opp i benken ved varmen. Gamlenissen sit og nikkar og smiler. «No fortener de sanneleg ein kvil», seier han. «Men ta ein titt på julekorta no», held han fram. Sivert stikk handa i lomma og dreg ut eit julekort. Dette kortet har bilde av ei jente og ein gut som dreg ein kjelke etter seg. Oppå kjelken ligg eit juletre. «Dette skjøner eg ingen ting av» seier Sivert, og gjespar. «Ikkje eg heller», mumlar Jenny trøytt.

«Men det gjer eg», humrar Gamlenissen frå kroken ved varmen.

Sivert og Jenny svarar ikkje. Dei har sovna.

 

Begge barna bråvaknar. Dagslyset skin gjennom vindauget. Det er tydelegvis langt på dag, dei ligg begge i sengene sine på hemsen. Det tar litt tid før dei skjøner kvar dei er – og hugsar kva dei har vore med på om natta.

«Eg trur vi har blitt frakta heim i sleden mens vi sov», seier Jenny. «Tenk at vi ikkje merka det!» kjem det frå Sivert. «Vi var nok skikkeleg trøytte!»

Dei høyrer romstering og lydar nede frå stua. «Hallo, der oppe – no er det dag for lenge sidan!» høyrer dei der nedanfrå.

Då Sivert og Jenny kjem ned for å få seg frukost ser dei fire engstelege, triste ansikt rundt seg. Jennys far kremtar, så seier han: «Eg er redd det har hendt noko i natt…»

 

 

 

 

 

Publisert på

Julekalender: 15. desember

Det er 15. desember i dag, og sjølvsagt langt over tida til å tipse om bøker som kan lesast som julekalender! Eg gjer det likevel, då eg satsar på det kjem fleire julemånader – og kan hende ikkje alle er like nøye på om dei les eit eller fleire kapttel om dagen i desember, heller?

Det fins mange slike bøker etterkvart, årets store «snakkis» i så måte, «Snøsøsteren» (Lunde/Aisato) har blitt omtalt så mykje at eg heller plukkar fram ein annan favoritt: «Julemysteriet»av Jostein Gaarder. Denne boka inneheld alt ei slik julebok bør ha. Gaarder tar utgangspunkt i ei realistisk rammeforteljing, som han legg fiksjonslaga inni, ein teknikk ofte kalla ei «kinesisk eske». Dette er ein velkjent teknikk innanfor sjangeren fantastisk litteratur. Gaarder gjer dette på ein fin måte, spenninga er til stades heile vegen, reisa går føre seg både i geografien, historia og i fantasien.

 

Baksideteksten skildrar godt kva boka handlar om:

«’Det var midt i skumringstimen. Julegater var tent, tjukke snøfiller danset mellom lyktene…’

Her begynner Joakims julemysterium. I en bortgjemt bokhandel finner han en magisk julekalender. Hver dag når han åpner en luke i kalenderen, faller det ut en lapp med en fortelling om Elisabeth og hennes reise til Betlehem. Det er en reise gjennom Europa og Lilleasia, men det er også en reise gjennom historien. Hvem har laget den forunderlige julekalenderen? Kan det være den mystiske blomsterselgeren på torget? Handler fortellingen på de små papirlappene om Elisabeth, som en gang for lenge siden ble borte for moren sin i julehandelen? Og den unge kvinnen på bildet foran den store Peterskirken i Roma, kan det være den samme Elisabeth?»

 

 

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 15

Sivert og Jenny torer knapt røre seg. Dei må ikkje bli oppdaga, om det då er eit troll som er der!

«Hei – det er berre meg! Vi må skunde oss!» seier ho som no dukkar fram i mørkret med kjelken. Det er Nisseguri! Dei hjelper kvarandre med å løfte den tunge julebjella opp på kjelken. Søskenbarna pustar letta ut.

«Vi må ta ein annan veg ned frå fjellet» seier Nisseguri, trolla vil sjå etter oss den vanlege vegen. «Kom, vi dreg kjelken bortover her først, før vi akar nedover fjellsida.»

 

Trollmor vaknar av lyden av trampande trollføter i hola. Ho sprett opp, litt ør etter å ho sove, men lest som ho har vore vaken heile tida. Trolla fortel om den mislykka turen etter graut.

«Jaja, men vi har no heldigvis julebjella,» seier Trollmor, «snart blir det så mykje graut at vi knapt klarer å ete han opp!»

«Vi får løfte bjella ut av gryta og finne ut korleis ho verkar», seier Trollgufse. «Ja, no er det sannelig på tide med både graut og julestell her!» seier Trolltufsen. Tre av trolla går bort til gryta. Dei blir ståande og stire ned i gryta. «Kva er det?» spør Trollhufsa. «Bjella er ikkje her!» ropar Trolltufsen. No kjem alle trolla strøymande til gryta. Alle kikar oppi – dei kan nesten ikkje tru det er sant – gryta er tom! Eit jamrande rop stig stig opp frå hele trollflokken i kor! Så ser Trollgufse rasande mot buret. Han vil få jentungen til å fortelje kva som har hendt med bjella. Men buret er tomt – døra står open, på vidt gap! Ropet frå trolla stig endå sterkare, opp gjennom holet i trollholetaket, og ut i den mørke natta.

 

Ute i fjellsida høyrer Jenny, Sivert og Nisseguri ropet til trolla. Dei ropar så høgt at fjellet rister. «No må vi verkeleg skunde oss!» seier Nisseguri», «trolla er straks ute på leiting!»

Dei skjøner at ikkje alle kan få plass på den vesle kjelken  –  julebjella tar nesten heile plassen.

«Nisseguri, du må ake med bjella, vi klarer oss», seier Jenny. Nisseguri ser tvilande på dei, men Sivert nikkar. «Har vi klart oss til no, greier vi vel å komme oss tilbake også», seier Sivert. «Skund deg!» Dermed forsvinn kjelken med Nisseguri og julebjella nedover fjellsida, og er snart ute av syne. Dei to barna kravlar, sklir og stampar i snø, rett som det er ramlar dei og rullar eit stykke, før dei igjen er på beina. Det er bratt i fjellsida, rett som det er må dei hjelpe kvarandre opp frå søkk og snøfonner.

Det var på høg tid dei kom seg av garde, for bak seg kan dei høyre ropande, trampande troll! «Tenk om dei har oppdaga spora etter oss!» seier Jenny. Lyden av trolla kjem stadig nærare. Dei to barna spring så fort dei klarer i den djupe snøen. Men trolla haler innpå dei. Dei har skjønt for lenge sidan kor dei er, sjølv om barna har tatt ein annan veg.

«Vi må finne ein stad å gøyme oss, eg trur ikkje vi rekk å springe frå trolla!» seier Sivert. «Men her er det då berre snø og fjell», kjem det engsteleg frå Jenny. «Kan du ikkje hente fram julekorta, kanskje får vi eit råd, det har då hendt fleire gonger!» Sivert skundar seg å dra fram julekorta frå lomma. Bildet viser ein nisse, med leiker av alle slag rundt seg. «Men dette er då ikkje til noko hjelp!» seier Jenny fortvila. «Vi kjem oss ikkje herifrå med dette!»

No er trolla så nære at dei kan sjå omrisset av dei mot månen. Denne gongen står Sivert og Jenny heilt rådville.

«Kva gjer vi no?» seier Sivert.

 

 

 

 

 

Publisert på

Julekalender: 14. desember

 

 

Det er ein fin ting dette – å ha bokhylla som prosjekt i desember månad.  Ein blir svært merksam på støvet, sjølvsagt, og får nytta høvet til ein liten omgang med støvkosten  – men det som er kjekt er å møte «gamle vener» igjen, bøker ein ikkje har tenkt på dei siste tjue, tretti åra, men som ein ved gjensyn hugsar gjorde inntrykk. Ein er alltid summen av sine aldrar, så fleire av desse bøkene som no freistar til gjenoppleving, kan det hende eg ser på ein heilt annan måte i dag enn for tjue år sidan.

Ein bokserie eg møter igjen med glede er Tor Åge Bringsværds praktverk: «Vår gamle gudelære». I mi bokhylle står berre tre av bøkene i serien – ved gjensyn er det meg heilt ubegripeleg at eg ikkje har skaffa meg alle. Er ein opptatt av mytologi og kunst, representerer desse bøkene eit fantastisk møtepunkt.

I denne serien er det 12 bøker, kvar bok omhandlar eit kapittel – fra då verda blei skapt, til Ragnarok. Kvar bok er rikt illustrert av ein kunstnar: Jan Baker, Stella East, Fam Ekman, Ingunn van Etten, Finn Graff, Dagny Hald, Johanne Marie Hansen-Krone, Hilde Kramer, Therese Nortvedt, Thorstein Rittun, Arne Samuelsen og Gino Scarpa.

Eg er usikker på om desse bøkene er å få i desse første utgåvene enkeltvis, men historiene og mange av illustrasjonane er i alle fall samla i ei bok: Vår gamle gudelære.

«Baksidetekst: For oss er jorda rund, en av mange kloder – i et uendelig univers.Vi vet at himmelen er uten grenser, at solen bare er en stjerne – også den en av mange.

Bak hver gåte vi løser, finner vi nye. Men vi vil alltid søke videre. Det er det som gjør oss til mennesker. Vår nysgjerrighet. Vår trang til å finne en forklaring. Til å forstå. Til å gi navn til alt vi ser og opplever.

Hver tid har sine forklaringer, sin måte å se verden på. I denne og andre bøker skal vi forsøke å vise hvordan de gamle nordmenn tolket livet og tilværelsen. Vi skal tusen år tilbake i tiden – gjøre små streiftog inn i det som med et fremmedord heter norrøn mytologi, men som vi like gjerne kan kalle vår gamle gudelære»

 

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 14

Trolla travar i veg, så muntre og glade troll klarer å bli. Dei kjenner grautlukta og gler seg.

Trollmor er allereie langt inni draumeland. Ho ligg på golvet ved sidan av grua der gryta står, og snorkar med ein kraftig dur.

Sivert følgjer rådet på julekortet: nedi sekken har han peparkaker. Dei fleste peparkakene er knust etter at sekken blei slengt rundt omkring i snøraset, men han finn til slutt eit heilt, fint peparkakehjarte. Det held han fram – og før han veit ordet av det står det ei skjor framfor han. Skjora vippar på stjerten og skakkar på hovudet – og  et opp heile peparkaka på ein blunk! Ho står roleg framfor Sivert. Det skin i dei kvite fjøra, og den lange, svarte stjerten vippar opp og ned. Sivert finn fram nøkkelen, skjora tar han i nebbet sitt, og spankulerar innover i hola. Sivert står i holeopningen og ser at skjora trippar rett bort til buret. Jenny har oppdaga både Sivert og skjora. No strekkjer ho handa ut mellom bursprinklane og får tak i nøkkelen! Sivert peikar på gryta og opp i lufta rett over gryta. Jenny nikkar og forstår. Sivert vil klatre opp på det som er taket i trollhola. Der er det eit hol i framspringet på fjellet. Det er det holet som er rett over grua der trollgryta står, og der røyken frå varmen stig opp og ut når trolla lagar barkegrauten sin.

Jenny er så glad for at Sivert har funne henne! No vrir ho om nøkkelen i låsen på buret så forsiktig ho klarer. Ho må ikkje lage ein einaste lyd, for då kan Trollmor vakne. Ho opnar døra til buret uendeleg sakte, slik at døra ikkje skal lage lyd på dei rustne hengslene. Jenny listar seg steg for steg mot grua. Meir enn ein gong kvepp ho til av at Trollmor snorkar ekstra høgt. No er Jenny ved gryta, ho ser opp, og ventar på at Sivert skal vere klar til å gjere sin del av planen.

Sivert er omsider oppe på trollholetaket. Det er bratt, mørkt og vanskeleg å finne fotfeste på iskledde steinar som stikk fram i snøen, men han klarer det. Frå sekken finn han fram eit langt tau og ein krok dei fekk med frå nissane. Han festar kroken i tauet med ein solid knute. Sakte, sakte firar han tauet ned gjennom holet i taket. Rett under står Jenny klar. Endeleg er tauet med kroken rett over gryta! Jenny skundar seg å ta tak i kroken før han treff julebjella som ligg i gryta. Det ville blitt litt av ein lyd om kroken slo borti bjella! Ho festar kroken i ringen på bjella, rykkjer forsiktig eit par gonger i tauet så Sivert skal forstå at alt er klart. Ho står heilt i ro og ser at bjella sakte, sakte blir løfta ut av gryta. Jenny passar på at bjella ikkje kjem borti gryta, for då vil sikkert Trollmor vakne av lyden. Så listar ho seg med lydlause steg ut av hola. Ho må klatre opp til Sivert på trollholetaket og hjelpe han med å få bjella heilt ut av hola.

Samtidig er trolla framme ved målet. Dei har gått etter lukta, strake vegen mot bålet nissane har tent for å varme grauten i gryta. Den siste biten har ikkje lukta vore så sterk, men dei ser røyken frå bålet, så dei veit kor dei skal.

«Hoho – no blir det graut!» hoiar trollet som kjem først fram. «Vent på oss!» ropar dei andre. Men så høyrest eit brøl! «Gryta er tom! Ingen graut!» ropar trollet som kom først. Alle dei andre kjem bort og ser det same: gryta er reinsleika og tom. Ikkje så myke som eit einaste grautgryn igjen! Så ser dei i snøen rundt bålet. Der er det alle slags dyrespor frå hjort, rev, hare og alle andre dyr som finst i fjellet, og som har forsynt seg av den gode grauten. Godt gøymt bak tuer og snøskavlar sit Nissejens og dei to andre nissane godt gøymt og humrar og ler, då dei ser dei slukøra trolla.

«No må vi skunde oss», seier Nissejens. Dei tre nissane skil lag.

«Trolla er sure, sjølvsagt. Men eit av trolla seier: «Vi har då heldigvis julebjella! No er det berre å få den til å fungere, så har vi så mykje graut vi berre vil». Dei andre trolla nikkar. «Kom igjen, vi skundar oss heim til hola!» ropar eit anna troll. Dermed stryk dei av garde i samla flokk.

På holetaket strevar Sivert og Jenny med å få den tunge julebjella ut gjennom holet i taket. Dei må vere forsiktige, dei er redd småstein kan lausne og ramle ned i hola. Då vil garantert Trollmor vakne og sjå kva som hender! Men dei klarer det – endeleg er bjella ute! «No gjeld det å komme seg herifrå!» seier Jenny.

Sivert leitar i sekken etter lakenet dei skal dra med seg julebjella på. Men lakenet ligg i Jenny sin sekk, og den har trolla tatt! Sekken ligg sikkert i trollhola, men inn dit torer dei ikkje gå no!

«Vi må berre prøve å få med oss bjella på eit eller anna vis», seier Sivert. Akkurat då høyrer dei trolla rett ved. Dei er allereie tilbake ved hola!

Dei kan oppdage at bjella er borte kva augneblikk som helst!» seier Sivert, «Kva skal vi gjere?» seier Jenny, «vi kjem oss ikkje fort nok herifrå!»

«Vi ser om julekorta veit råd!» seier Sivert, som straks stikk handa i lomma og dreg fram eit kort. I månelyset ser dei bilde av ei nissejente på ein kjelke. «Ein slik kjelke er akkurat det vi hadde trengt no!» seier Jenny. «Men sjå, eg sysnes denne nissejenta på bildet ser litt kjent ut?»

Akkurat då høyrer dei ein lyd rett bortanfor der dei står, begge snur seg fort, kan det vere trolla som har oppdaga dei?

 

 

 

 

 

Publisert på

Julekalender: 13. desember

Dagens bok er eit «drops»! I alle fall om ein er litt hekta på gamle, støvete, handskrevne manuskript, :«Lysets by, reisen til Zaitun  1271», Jacob d’Ancona, redigert av David Selbourne. Utgitt i 1997.

Frå baksida av boka:

«I året 1271, fire år før Marco Polo, foretok den jødisk-italienske handelsmannen Jacob d’Ancona en farefull reise til Østen med Zaitun, Lysets by, som mål. Dette er hans skildring fra den dristige ferden, gjenoppdaget som manuskript i vår tid – et manuskript som har skapt debatt verden over i faglige og litterære kretser på grunn av de mystiske omstendighetene rundt dets opphav.

Dette møtet med en av de store verdenssivilisasjoner er som et vindu mot middeladeren; d’Ancona møter mennesker fra alle smfunnslag, han forteller om normer og skikker, diskuterer teologi og filosofi med de lærde og har øye for alt som forgår i denne for Vesten nye og ukjente delen av verden, og gir dermed selv et unikt bilde av tidens mentalitet og menneskesyn. Et oveflødighetshorn av en reiseskildring!»

 

Då boka kom i 1997, blei den møtt med mykje skepsis i akademiske kretser. Ein meinte at dette var eit falskt manuskript, at det ikkje eksisterer. Det er også mykje hemmelighetskremmeri frå David Selbourne, som har redigert dette manuskriptet, om kven eigaren er, og kva opphav manuskriptet eigentleg har.

Det blei og sagt at denne Jacob d’Ancona ikkje kunne ha eksistert. Ein person langt forut for si tid, som ikkje er truverdig utifrå middelalderens normer, og korleis han praktiserte jødedom. En person for god til å vere sann.

Men uansett om dette er basert på eit ekte manuskript eller ikkje: boka er spennande, underhaldande og gir oss innblikk i den tidas levesett, godt mogeleg ispedd middeladerske overdrivelsar her og der – men utifrå ein god forteljars ståstad. I tillegg til fargerike skildringar, har boka interessante illustrasjonar og mykje historisk informasjon, og godt utstyrt med noter. 401 sider, tettpakka med interessante framstillingar.

 

 

 

 

 

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 13

«Kva kan det vere?»  Nissejens står midt på golvet i nissehuset og lyttar. Dei andre nissane stoppar også opp med det dei driv på med for å høyre betre.«Kakk, kakk, kakk» høyrer dei frå døra ned til huset. Nissejens skundar seg til døra og opnar. Der står sledefuglen med eit kort i nebbet. Nissejens takkar fuglen og gir han korn. Han snur og vender på kortet, men forstår ikkje kva det kan tyde! Han går bort i peiskroken der gamlenissen sit og småsøv. Nissejens ristar i han og viser han kortet. Då bråvaknar gamlenissen og sprett opp frå stolen: «Dette er frå Sivert og Jenny, forstår du vel», seier han. «Noko har hendt – og med kortet her ber dei om hjelp! Fort, fort, nissar, her må det kokast graut!» Dei andre nissane hadde ikkje skjønt kvifor Sivert og Jenny skulle ha med seg gryte og grautgryn, men det hadde gamlenissen! «Dei hadde sjølvsagt tenkt å varme grauten på eit bål, slik at den gode lukta frå grauten skulle lokke trolla ut frå hola! Når alle trolla var ute på leiting etter den gode grauten, ville det vere enkelt å hente julebjella i hola. «Men no må noko ha hendt, sidan dei må ha hjelp frå oss!» seier gamlenissen. Snart er grauten ferdig, det er berre å varme han på bål når dei finn ein høveleg plass ute på fjellet. Mens grauten kokar spring Nissejens rundt og pakkar med seg slikt dei kan komme til å trenge. Nissetruls og Nisseguri melder seg igjen til å vere med – og snart er alt klart til ein ny ekspedisjon ut frå nissehuset.

Sivert er først redd, for han ser ikkje med ein gong kva dei store skuggane kan vere! Men så ser han det: det er dei to hjortane som Jenny og han ga mat til tidlegare den natta! No kjem dei for å hjelpe Sivert! Sivert kan nesten ikkje tru sine eigne auge då han ser at sekken hans heng i horna til den eine hjorten! Dei to fine dyra trakkar og trakkar rundt Sivert, så snøen blir stampa saman, og snart klarer Sivert å komme seg laus. Han finn fram mat til både seg og hjortane frå sekken. No gjeld det å komme seg til trollhola og hjelpe Jenny – han er sikker på at trolla har tatt henne med dit. Å finne fotspor no etter snøraset, kan han berre gløyme. Men han finn vegen likevel, for han veit omtrent kor høgt oppe i fjellsida hola er. Mens han går tenker han på kortet han sendte med fuglane. Han håper at nissane forstår!

Det blir ein tung tur for Sivert, for snøen er djup, og det er bratt. Omsider er han like ved hola. Han finn same gøymeplassen han hadde sist, då dei hadde oppdaga at trolla hadde julebjella. Han høyrer at trolla snakkar der inne, og strekkjer seg så langt fram han torer for å høyre betre.

«Usj, denne bjella virkar endå ikkje!» brummar eit av trolla. «Vi har no pussa ho så godt vi kan». Seier eit anna troll. Eit anna troll ropar innover i hola: «Du må vel vite korleis vi skal få denne dumme julebjella til å lage graut og pynte til jul?» Då ser Sivert buret inst i den mørke hola. Han ser også Jenny der inne! Han hadde hatt rett, det var trolla som hadde fanga henne. Brått kjem han på kva nøkkelen på kortet tyder: det er sjølvsagt nøkkelen til buret! Fuglane visste kva nøkkelen var til og ville hjelpe. Sivert tenkjer så det knakar. Korleis i all verda skal han klare å låse opp buret? Han må lokke trolla ut av hola! Han opnar han sekken sin. Han og Jenny hadde planlagt å lage graut på bål, og lokke trolla ut av hola med grautlukta. Men det kunne ikkje Sivert klare åleine – han kunne ikkje vere to stader på ein gong.

«Tenk om dei magiske julekorta kan hjelpe meg igjen», tenker Sivert, og tek fram eit av korta frå lomma si. På bildet ser han ei skjor, og ein gut, omtrent på hans eigen alder, som gir noko til skjora. Han ser nøye på bildet. Det er ei peparkake guten har i handa. Sivert tenker så det knakar i hovudet: Kva kan vere meininga med dette bildet?

Akkurat då kjenner han ei lukt. Ei nydeleg lukt. Lukta av nykokt graut! Sivert smiler for seg sjølv. No veit han at nissane har forstått kortet fuglane tok med. Dei hjelper Sivert med planen! Det er ikkje berre Sivert som kjenner den gode lukta. No høyrer han frå trollhola: «Ååååh, kjenn på den gode grautlukta! Er det julebjella som endeleg er i gang?» Sivert ser at trolla stimlar saman rundt gryta som står i grua. «Nei, akkurat like tom gryte her!» «Men kjenn, lukta kjem frå utsida av hola! Det luktar mykje – då må det vere mykje graut!» Trolla kranglar om kva dei skal gjere. Svolten gneg i tarmane, den gode grautlukta freistar, og julebjella er endå ikkje i gang med noko som helst. Dei vil ikkje gå frå julebjella, tenk om nissane kom og tok den mens dei var ute. Til slutt blir dei einige om at ein av dei skal halde vakt i hola, mens dei andre finn grauten. Trollmor melder seg frivillig til å halde vakt, ho er for trøytt til å bakse seg ut i snøen. Ho vil nytte høvet til å kvile seg litt. «Men då må de ta med graut heim til meg!» seier ho morskt.» Det lovar trolla, og legg i veg ut gjennom trollhola, den vegen nasen peikar, mot den gode grautlukta. Sivert har gøymt seg ekstra godt, og sit heilt urørleg på gøymestaden sin. Ingen legg merke til han, til det er svolten for stor hos trolla. Det er endeleg håp om graut!

Det tar ikkje lange stunda før Sivert høyrer Trollmor geispe høgt inni trollhola. «Det kan då ikkje gjere noko om eg tar ein bitteliten lur mens dei andre hentar graut», mumlar ho for seg sjølv. «Jenta er innelåst i buret, nøkkelen borte for alltid. Eg gøymer bjella så ho er heilt trygg. Det er då ingen som vil merke at eg har slumra litt». Sivert ser at ho løftar julebjella opp i den tomme grautgryta.

No gjeld det å få låst opp for Jenny, så dei kan vere to om å få tak i julebjella. Julekoret har gitt eit godt råd, no veit Sivert korleis han skal få Jenny ut av buret.

 

 

 

 

Publisert på

Manglar du nokre julegåver endå?

Om det er bøker du planlegg å gi til dine i år – er det endå tid til å få dei til jul – om du bestiller snart.

På dette ørlille forlaget som heiter Olla Forlag er det no den siste tida fram mot jul tilbod på tre bøker. Desse blir også sendt portofritt.

Den aller siste boka som kom i oktober «utandørs i nordvest» ser vi til vår store glede at mange ønskjer seg – både som gåve – og til seg sjølve. Vi får høyre at folk som har kjøpt den nyt både tekst og bilde – og kanskje inspirasjonen kjem til å nyte livet utandørs, rett og slett?

Den boka rekk også fram til jul om de bestiller no! Det daglege boktipset her på heimesida til Olla Forlag har vinterbilde henta frå «utandørs i nordvest»

Sjå under fana “butikk” – der er alle dei seks bøkene som til no har komme ut, og informasjon om pris og innhald.

Takk til alle de som tittar innom og les om Sivert, Jenny og den magiske julebjella! «Vil du vere med, så heng på!»

Ha ei fortsatt fin førjulstid!

Helsing Olla

 

 

Publisert på

Julekalender: 12. desember

Vi er igjen i bokverda retta mot barn. Dagens bok er klassikaren «Morgentåkedalen» av Jan Debritz og Ronald Jakobsen (ill.) Boka kom i norsk utgåve første gong i 1981.

Boka handlar om Morkel Mosetuss som bur i ei trygg hole i skogen saman med venene sine, dei andre mosetussane. Ei natt har Morkel Mosetuss ein draum: han ser ein fantastisk, lysande kjempesopp! Han veit at denne soppen må han finne, slik at han kan bli rik og berømt. Ein slik kjempesopp er nemlig ein umåteleg rikdom for ein mosetuss. Sopp er livretten deira! Morkel får med seg vener på vegen for å leite opp soppen, men snart vågar dei ikkje bli med lenger, og Morkel held fram på reisa åleine. Som i alle eventyr møter han farer og medhjelperar. Den klassiske «Mentoren» dukkar opp i skapnaden til gamle kong Trerot, den klokaste av alle i skogen. Kong Trerot minner Morkel Mosetuss på at det fins viktigare ting i livet enn sopp, men kva det er må han sjølv finne ut. Morkel finn soppen. Men så dukkar den største faren av dei alle opp: Grumlaren!  På reisa har vi saman med Morkel høyrt stega hans, sett frykten han sprer, som skogens mørke makt. I det Morkel ser skatten framfor seg oppdagar han at Lyngtuslaren Lindor og venene hans er i ferd med å bli tatt av Grumlaren. Det er her Morkel blir stilt opp mot det avgjerande valet om å få rikdom og ære – eller å hjelpe nokon som er i naud. Morkel vel det rette, han vil berge Lindor Lyngtuslaren og venene hans. For å hindre at Grumlaren tar Lindor, vil Morkel som siste utveg ofre seg sjølv, men i siste liten kjem medhjelparar til unnsetning – og alle kjem seg trygt inn i hola til Morkel og dei andre mosetussane, mens den rasande Grumlaren rømmer langt vekk.

 

Ein kan sikkert stille spørsmål om overtydeleg «pedagogisk» rettleiing om å gjere dei rette vala, og også om dette med tematikken i å ofre seg sjølv. Uansett går denne historia rett inn i det universelle, arketypiske i alle verdas undereventyr – og rører oss. Som i all slik litteratur handlar det om eksistensielle problem som er grunnleggjande og felles for alle menneske – små som store.

 

Illustrasjonane er i ei særstilling: stemninga og magien i dei duse bilda er til stades gjennom heile boka. Alle kjensler blir skildra i illustrasjonane: håp, angst, sinne, skrekk, glede…

Høgdepunktet over alle er illustrasjonen av Grumlaren som fyller heile boksida, med vidope gap og ville auge. Akkurat dette bildet har nok festa seg i mange barnesinn: så skummelt at det er nesten så ein ikkje tør sjå, men desto større lette når venene overvinn frykten og Grumlaren – og ein sjølv som lesar kjenner seg som deltakar i det store dramaet.

 

 

 

Publisert på

«Den magiske julebjella» kapittel 12

Trolltufsen og Trollgufse kjem hoiande inn i trollhola.

«Sjå kva vi fann!» ropar Trolltufsen, mens Trollgufse opnar sekken, og Jenny kjem til syne. Ho er ør og fortumla, redd – men aller mest sint! Ho hoppar fram på golvet og trampar i golvet: «Slepp meg ut herifrå!»

Men trolla ler så det rungar i hola. «Ja, dette var god fangst, gutar!» seier Trollmor. «Vi set ho i buret, så veit vi kor vi har ho!» Dermed grip sterke trollhender tak i Jenny, løftar ho opp og set ho i eit  stort bur som står lengst inn i trollhola, i ein mørk krok. Trolltufsen vrir om ein stor nøkkel som står i låsen på utsida av buret, ler høgt og kastar nøkkelen ut av trollhola, ut i snøen!

Jenny blir fortvila, korleis skal ho komme seg ut herifrå no? Og korleis skal det gå med planen ho og Sivert hadde? Han klarer ikkje gjennomføre han åleine!

 

Sivert trakkar seg oppetter fjellsida i trollspora. Han er så opptatt med å ikkje miste sporet, at han ikkje høyrer buldringa frå fjellet. Han merkar det ikkje før det er for seint! Plutseleg blir han velta overende av snø som rasar nedetter fjellsida. Snøen riv han med seg, han merkar at han har mista sekken sin. Han blir dregen med av snømassane i vill fart! Då ferda endeleg er over ved foten av fjellsida, har han snø rundt seg på alle kantar. Heldigvis er hovudet over snøen så han kan puste, men kroppen sit heilt fast i tettpakka snø! Sivert klarer så vidt å røre armane. Litt etter litt har han hendene fri, men klarer ikkje få laus føtene. Han sit heilt fast! Sivert er fortvila. Jenny er fanga av trolla, og her sit han, utan å kunne komme seg nokon veg. Sekken er borte – utan det som er pakka ned i sekken kan han ikkje utføre planen om å få tak i julebjella.

Sivert veit inga råd. Men så høyrer han som ein sus i lufta. I mørkret er det ikkje så lett å sjå kva det kan vere, men han slepp å undre seg lenge: ein stor fugleflokk landar i snøen like ved han. Desse fuglane har han sett før! Det er nissane sine sledefuglar! Ein av dei har noko hengande rundt halsen! Sivert er sikker på at det er den fuglen Jenny og han hjelpte utanfor hytta. Fuglen flaksar rett mot Sivert. Han strekkjer ut eine handa og løfter forsiktig av det som heng i ei snor rundt halsen på fuglen: det er nøkkelen han såg på julekortet! Denne nøkkelen må vere viktig sidan den var på kortet, og fuglane no kjem hit med han, tenker Sivert. Kan nøkkelen ha noko med Jenny eller trolla å gjere? Sivert ser på fuglane. Dei flyg ikkje sin veg, det ser ut som de sit der på snøen og ventar på noko.

«Kanskje korta kan gje råd ein gong til?» seier Sivert til seg sjølv, og klarer så vidt å få handa nedi jakkelomma. Han har klart å lage seg eit litt større rom i snøen rundt seg, men føtene sit endå heilt fast. Fingrane hans får tak i eit kort som han lirkar fram frå lomma. Sjølv om det er mørkt, skin månen såpass godt at Sivert kan sjå kva det er bilde av på julekortet. Ein nisse sit ved peisvarmen og rører i glørne – og over elden heng ei grautgryte! No forstår Sivert kvifor fuglane sit og ventar. Han strekkjer handa med kortet fram mot fuglen som hadde gitt han nøkkelen, fuglen tar straks kortet i nebbet – og med det same er heile fugleflokken i lufta. Sivert høyrer berre susen frå vingane då dei forsvinn i mørkret. No gjeld det at nissane får kortet, og at dei forstår kva dei skal gjere.

Men Sivert sit framleis fast i snøen. Attpåtil kjenner han at han blir kald. «Berre eg ikkje frys i hel,» kviskrar han til seg sjølv. Han kjenner gråten som ein klump i halsen.

Då er det at han høyrer det: lyden av steg i snøen! Den lyden har han høyrt ein gong før i natt! Sivert stirer inn i mørkret, to mørke skuggar kjem mot han.

 

 

 

 

 

 

Publisert på

Julekalender: 11. desember

Det er særdeles kjekt når ein får anbefalt ei bok av ein forfattar ein ikkje har høyrt om før – og det viser seg at boka verkeleg er eit funn! Lars Mytting var for meg eit slikt ukjend forfattarnamn. (Eg hadde rett og slett ikkje fått meg at dette var forfattaren av boksuksessen ‹Hel ved», for øvrig ulest av meg}.

Boka eg fekk anbefalt var «Svøm med den som drukner».

Ofte når ein les ein boktillel, eller ser på omslaget på boka, får ein ei umiddelbar kjensle av om dette er ei bok ein kunne tenke seg å lese. Tittel og omslag på denne boka traff ikkje meg – hadde eg ikkje fått boka anbefalt, hadde eg heller ikkje lese ho. Så feil kan ein ta. Denne boka er god! Ho er ei bok av det slaget ein ønskjer aldri vil ta slutt, samtidig som ein heile tida må lese vidare for å sjå korleis det går. Ho inneheld alt eg sett pris på med ei bok: drivande godt plot, truverdige karakterar, medrivande hendingar, forførande stemningar – rett og slett glitrande forteljarkunst!

Det kan godt vere at forfattaren er i meste laget melodramatisk innimellom, og at enekelte element  kan vere  forutseielege, men for meg blir det underordna – eg kjøper det glatt. Eg er spent på forfattrens siste bok «Søsterklokkene»  – ho ligg på ønskelista!

 

Forlagets omtale:

«Høsten 1971 blir et kjærestepar funnet omkommet i Frankrike, på en avstengt, skogbevokst slagmark fra første verdenskrig. Deres tre år gamle sønn Edvard er sporløst forsvunnet. Fire dager senere dukker han opp på et helt annet sted i Frankrike.

Ingen vet hvor Edvard har vært, og han vokser opp på en fjellgård i Gudbrandsdalen sammen med sin tause bestefar.

Hva gjorde foreldrene i det avstengte skogholtet, og var det en tilfeldighet at de tråkket på en gammel gassgranat fra krigens dager?

Og hvem har, til bestefarens begravelse, sendt dem et praktstykke av en kiste, snekret i et treverk ingen har sett make til?

Letingen etter svar fører 23 år gamle Edvard både til Shetland og tilbake til Frankrike, der han må grave seg inn i de mørkeste krokene i familiens fortid. En fortid som er tett vevd sammen med de store europeiske hendelsene fra forrige århundre, men også lidenskapen til en mestersnekker som søkte lykken i 30-tallets Paris.»